De Automobiel 1908 – G.F. Steinbuch

Deze week ben ik in het bezit gekomen van een bijzonder boek van mijn overgrootvader George Frederik Steinbuch. Het is volgens het NCAD van ongeveer 1908. Ik kende natuurlijk al de delen 1 (1922), 2 (1926) en deel 3 (later in 1950 uitgebracht door anderen) van de serie De Automobiel, werken die vele malen zijn herdrukt en gebruikt op de autotechniekopleidingen tot aan het eind van de vorige eeuw. Het boek wat ik nu heb is dus van een eerdere datum, en ook een groter formaat. Het bevat uitklapbare plaatjes, over hoe de auto is opgebouwd. Ook vele detailtekeningen en veel uitleg. Hieronder een impressie, het voorwoord is ook leuk, ook het stukje tekst over de terugloop van de stoommachine en zijn mening over elektrisch vervoer.

Bij het zoeken naar wat meer informatie over het boek en G.F.Steinbuch ben ik uiteraard terecht gekomen bij de navorsingen van de techniekhistorici Prof. Harry  Lintsen en Dr Gijs Mom. In de webpaginas Techniek in Nederland staat het onderstaande stukje over die periode met onderwerp Opleidingen voor chauffeurs en autotechnici:

“In Nederland kwam er op initiatief van de inmiddels koninklijke NAC, de KNAC, en de in 1893 opgerichte RI (Nederlandsche Vereeniging “De Rijwiel-Industrie”, de latere RAI) in 1906 een opleiding tot stand, als onderdeel van de Haagse ambachtsschool. Beroepschauffeurs konden er een cursus van twee en een halve maand volgen, eigenaar-chauffeurs konden volstaan met een cursus van een maand. Tot begin jaren twintig volgden 395 beroepschauffeurs en 271 particulieren een opleiding, een aanwijzing voor het hoge aandeel beroepschauffeurs (59%) onder de vroege Nederlandse autorijders. Directeur was de ex-KMA’er, gerepatrieerde Indie­ganger en civiel en elektrotechnisch ingenieur G.F. Steinbuch, de latere auteur van een toonaangevend autotechnisch handboek en op dat moment tegelijk hoofdredacteur van De Auto (NAC) en van het Technisch Bijblad van De Kampioen (ANWB).

Steinbuch trok zich later terug uit de chauffeursschool in Den Haag en richtte in dezelfde stad (na het Nijmegen van Benz-importeur M. Aertnijs uit de beginjaren de autostad van Nederland) het Automobiel-Technicum op, een “Vakschool voor Middelbaar Technisch Onderwijs”, een privé ­instelling die geheel gemodelleerd was naar het voorbeeld van Duitse scholen. Behalve chauffeursopleidingen verzorgde Steinbuch daar ook tweejarige cursussen voor autotechnici. Voorzien van een bibliotheek (volgens Steinbuch de “uitgebreidste … van de geheele wereld”) met 900 boeken en 65 abonnementen en uitgerust met instructie-auto’s (elektrisch, stoom en benzine), een motorfiets en een “vliegmachine”, had Steinbuch daar in 1911 al tweehonderd personen “van de meest verschillende rangen en standen van de maatschappij” opgeleid, onder wie twaalf officieren, tien handelaars en twaalf ingenieurs. Net als in het buitenland het geval was, vormden dergelijke scholen de kern van een in de jaren tien startende institutionalisering van het autotechnisch onderwijs.

Technische tekening van een wisselkast uit het Technisch Bijblad van De Kampioen (1906).”

Het lijkt erop dat mijn overgrootvader een belangrijke rol heeft gespeeld in het opzetten van techniek onderwijsmateriaal voor autotechniek (dat wist ik al door de ‘Steinbuch’ boeken), maar ook bij het opzetten van het autotechniek onderwijs in Nederland in het begin van de vorige eeuw. Leuk he!

13 thoughts on “De Automobiel 1908 – G.F. Steinbuch

  1. Ik kende de “Steinbuch” boeken al lang voor ik jou kende, in mijn Voertuigtechniektijd in Delft, bij van Eldik Thieme, Pacejka en van der Burgt. Ik heb me steeds afgevraagd of er een relatie was tussen die boekenserie en jou, maar heb dat nooit aan je gevraagd. Nu ben ik het dus alsnog te weten gekomen!

  2. Prachtig zeg zo’n 1e uitgave met uitklapplaatjes! Zelf ben ik vorige week in het bezit gekomen van deel I de motor(1948), deel II het chassis (1949) en deel III de electrische uitrusting (1950). Alle boeken zijn in perfecte staat, als nieuw nog en ik wil ze graag te gelde maken. Iemand interesse? Mail dan aub naar floortje4@hotmail.com.

  3. Pingback: Een “blogpost” over alcohol in het verkeer uit 1913 G.F.Steinbuch « Steinbuch

  4. Pingback: Autodeskundige ir. G.F. Steinbuch over linksrijden bij achterop komende trams (1914) « Steinbuch

  5. Pingback: Een jaar bloggen « Steinbuch

  6. Prachtig hoe een gedreven persoon zo’n invloed kon hebben op onderwijs op het gebied van de autotechniek.
    De eerste versie van 1908 lijkt me zeker het breder toegankelijk maken waard!

  7. Leuk om te lezen !

    Ik ben in het bezit van van twee boeken van De auto, Geïllustreerde Weekblad voor den Automobilist en Motorwielrijder, jaargang 3 uit 1906 en jaargang 7 uit 1910.

    Ik vroeg mij af wat de waarde hiervan zou kunnen zijn.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s